Van’da su faturalarının çok yüksek gelmesi yurttaşların tepkisine neden oluyor. Tüketiciler Derneği Van Şube başkanı Uğurlu da artan zamlara tepki göstererek, “VASKİ her anlamda ve her dönemde ciddi tüketici mağduriyetlerine yol açabilecek hareket ve eylemlerde bulunuyor” dedi.
Van’da içme suyuna yapılan zamlar tartışma konusu olmaya devam ediyor. Van Su ve Kanalizasyon İdaresi(VASKİ), bir yıl içinde suya 4 kez zam yaptı. Yapılan zamlara yönelik tepkiler sürerken Tükeciler Birliği Van Şube Başkanı Erhan Uğurlu, “Su evrenseldir, temel yaşam kaynağıdır” diyerek VASKİ’nin uyguladığı yöntemleri, “Temel su yasası kanunu ihlal ediliyor” sözleriyle eleştirdi.
“Bu Zamları Doğru Bulmuyoruz”
Uğurlu, Van’da içme suyuna yapılan zamları doğru bulmadığını ifade ederek, “Su insan yaşamının temel sebebidir. Öncelikle şunu da söyleyeyim. Biz Van ilinde yaşıyoruz. Biz İstanbul gibi farklı illerden taşıma su getirmiyoruz. Gürpınar'da dağın ardında doğal kaynak sularına bize yılda dört defa yüklü miktarda önümüze getirmelerini doğru bulmuyoruz. Aslında Temel Su Yasası Kanunu’na da aykırı. Genelde ilimizde çıkarılan bu temel su yasası kanunu uygulanmıyor veya görmezden geliniyor. Kanun çıkarıcılar, hazırlayıcılar, tüketicileri koruma adına bu kanunu çıkarmışken maalesef ilimizde bu kanun görmezden geliniyor. 6502 sayılı tüketici korunması hakkında kanun ve mevzuatı ihlal edilerek tüketiciler, birçok noktada ve farklı noktalarda su konusunda mağdur ediliyor” ifadesinde bulundu.
“Kurumlar ticari kazanç hedefleyemez”
Kurumların ticari kazanç hedeflememesi gerektiğine vurgu yapan Uğurlu, şunları kaydetti: “Başka illerden kamyonlarla veya tırlarla taşıma su getirmiyoruz. Bizim doğal kaynak suyumuz var. Elbette ki kurum belli bir miktarda zam yapar ama bilinmesi gereken önemli bir nokta ise kurumlar ticari kazanç hedefleyemezler. Kurumlarda da öyle bir şey gözetlenmez. Girdi maliyetlerini çıkaracak kadar cüzi bir miktarda fatura çıkarılır. Hatta zararı söz konusu olsa bile bu konuda VASKİ’nin Sübvanse etmesi lazım. Bırakın sübvanse etmesini, biz artık artan zamlar neredeyse elektrik, doğalgaz faturasının iki katına çıktı. En önemlisi başında dediğim gibi su evrenseldir. Temel yaşam kaynağıdır. Temel su yasası kanunu ihlal ediliyor. Biz bunu doğru bulmuyoruz. İlgili kurumun derhal bu yaklaşımından vazgeçmesini özellikle bekliyoruz.”
“Faturalardaki Ek Ödemeler Haksız Bir Kazanç Yöntemi”
Faturalarda sayaç, okuma, atık su ve bakım bedeli gibi ek ücretlerini değerlendiren Uğurlu, “Bu özellikle bir haksız kazanç yöntemidir. Bunların hepsi yeni çıktı. Yani su bizim kaynağımıza geliyor. Dolayısıyla kurum bunu dağın dibinden borularla, altyapılarla güçlendirip evlere vermektedir. Bunun sadece girdi maliyetini karşılayabilecek kadarını alması lazım! Biz bunu da farklı kazançlar adı altında; okuma bedeli gibi farklı yöntemlerle kendilerine kazanç sağlamalarını doğru bulmuyoruz. Kurumda yine aynı zamanda özellikle Van ilimizde, VASKİ her anlamda ve her dönemde ciddi tüketici mağduriyetlerine yol açabilecek hareket ve eylemlerde bulunuyor. Bu kurum kendisine ayrı bir kazanç kapısı olarak bunu görmekte. Böyle bir şey olmakta. Direkt sarfiyatında ise sarfiyat bedelini ortaya koyup herhangi bir ek ödemeyi faturaya yansıtmaksızın, sarfiyatı neyse onu uygulaması lazım” yorumunda bulundu.
Tüketiciler Haklarını Nasıl Aramalı?
Tüketicilerin sorun yaşadığı noktada yapması gerekenleri anlatan Uğurlu, şunları kaydetti: “Biz 2019 yılında göreve geldiğimiz zaman herkesin haklarını bilmesi yönünde, ‘Daha Güzel Bir Van İçin’ sloganınıyla hareket ettik. Bizim Tüketiciler Birliği Van Şube Başkanı olarak yönlendirme ve bilgi amaçlı faaliyet gösteriyoruz. Dolayısıyla vatandaşımızın su ile alakalı bir şikayeti olursa, mağduriyeti olan bir tüketicimiz olursa öncelikle VASKi’ye müracaat etmesi lazım. Gerekli resmi yazışmaları yapsın. Kurumun reddettiği ama tüketicinin kendisini haklı gördüğü noktada bizim Tüketici Hakem Heyetimiz var, İpek Yolu kaymakamlığa bağlı. Bir de İl Ticaret Müdürlüğüne bağlı tüketici hakem heyetlerimiz var. Her ikisinde de bizim komisyonunda görevlendirdiğimiz arkadaşlarımız var. Bu iki yere başvurabilirler. Orada haklarını arayabilirler.”
“Tüketici hakem heyetimiz 12. aydan itibaren tamamen kapanıyor”
Ayrıca tüketicilere bir hatırlatma yapan Uğurlu, “İpekyolu Kaymakamlığı'na bağlı tüketici hakem heyetimiz 12. aydan itibaren tamamen kapanıyor. İl Ticaret Müdürlüğüne devrediliyor. 12. aydan sonra yapılacak bütün şikayetler, İl Ticaret Müdürüne bağlı Tüketici hakem heyetimize başvurmalarını sizin aracınızla duyurmuş olalım. Örnek olarak Erciş'teki bir tüketicimiz başvuru yaptığı zaman Van’a gelmesine gerek kalmadan bütün Kaymakamlıklarda yani 13 ilçe kaymakamlıklarında başvurabilirler. Bu da tüketicilerimiz için kolay bir yoldur” dedi.
“Mağduriyetleri Giderdik”
Göreve geldiklerinde VASKİ tarafından yapılan bir hak ihlalinin kendi kurumları aracılığıyla çözüldüğünü ve yurttaşların mağduriyetlerini giderdiklerini aktaran Uğurlu, “6502 sayılı Tüketici Koruma Kanununa göre verilmeyen bir hizmeti verilmiş gibi göstermek, Ayıplı Hizmet tanımına girer. Edremit'in 2019 yılında bile kanalizasyon altyapısı olmadığını gördük. Dolayısıyla ilgili kurumun su faturasının üçte biri kadar atık gideri olarak eklendiğini biz tespit ettik. Şikayetler aldık. Dolayısıyla ayıplı hizmet tanımına giren kanalizasyon hizmetinin olmadığı yerde atık gideri bedeli alan kuruma karşı biz öncelikle kendilerini de kurumu da Kurum Genel Müdürlüğünde yetkililere de bilgilendirme yaparak bir kamuoyu ve basın açıklaması yaptık. Edremit ilçemizde oturan vatandaşlar kanalizasyon hizmeti görmediği halde atık gideri olarak vermiş olduğu bütün meblağların ayıp hizmet tanımına girdiğini deklare ettik. Dolayısıyla hakem heyeti marifetiyle başvuran bütün vatandaşlarımız ödemiş olduğu bütün faturaların ücretlerini geri aldılar” açıklamasını yaptı.
Düşük Gelirli Aileler İçin Yeni Bir Model
Uğurlu, düşük gelirli ailelerin zamlardan etkilenmemesi ve suya ulaşımda zorluk yaşamaması için bir yöntem önererek, “Bu beyanı düşük gösterecek, tespit edecek bir altyapımız yok. Maalesef bu kurumun koordinasyon eksikliği var. Temel Su Yasası kanununu görmezden gelindi. Bir model belirteyim burada. Hem de israfın önüne geçilecek bir çağrıda bulunalım sizin aracınızla. Doğalgaz ve elektrikte düşük gelirli vatandaşlarımıza belli miktarda, hükümet tarafından indirim yapıldığını görüyoruz. Su konusunda ise, belli bir sarfiyata kadar ödenmesi lazım. Bir örnek vereyim, sınır olarak 10 metreküp belirlensin. 10 sarfiyatın üstüne çıkmaması halinde ücretlerin alınmayacağını beyan edilirse bu daha keskin olacaktır. Bunun üstünde 20 metreküp sarfiyata çıkan hanelerimiz var, tüketicilerimiz var. On olarak belirlenirse artık daha dikkatli su kullanımı olacak. Kabarık faturalarının önüne ve israfın önüne geçmiş olacağız. Temel yaşam evrensel hakkımız olan su kaynağımıza böyle çok idareli kullanmış olacağız” çağrıda bulundu.
